zorgmakelaar0Betty Lefrandt (39) wist amper wat een mantelzorger was. Nu is ze zelf een eersteklas exemplaar

KERKWERVE – Ze hadden allebei een dijk van een baan. Waren stikverliefd en deden alleen maar leuke dingen. Tot Dale Lefrandt (nu 48) in februari 2017 een herseninfarct kreeg. Niet alleen zijn leven werd op z’n kop gezet. Ook dat van zijn vrouw Betty (39). Zij werd mantelzorger, al wist ze toen amper wat dat was.

In de ongeveer drie jaar dat de twee een relatie hadden vóór het herseninfarct leefden Dale en Betty uit Kerkwerve een droomleven. Dale was gezagvoerder bij Rijkswaterstaat. Betty werkte als verkeersleider bij het Havenbedrijf Rotterdam. Ze werkten allebei fulltime in ploegendienst, hielden beiden van lekker koken en deelden het huishouden. ,,We waren tweeverdieners zonder kinderen en nog maar drie jaar samen. We deden alleen maar leuke dingen. Uit eten, weekendjes weg, vakanties, 4×4 rijden. Je kon het zo gek niet bedenken of we hebben het gedaan.”

Een heerlijke vakantie

Tot het herseninfarct van Dale alles van het ene op het andere moment op z’n kop zette. Koud anderhalve week na een heerlijke vakantie in Sri Lanka zat Betty opeens aan het ziekenhuisbed van haar – toen nog vriend – inmiddels man. Niet aangeboren hersenletsel? Afasie? ,,Ik hoorde termen voorbij komen waar ik nog nooit van had gehoord. Je legt een compleet ander vocabulaire aan. Mantelzorger? Die term kende ik wel, maar ik had er nooit bewust bij stil gestaan. Ik was 36 toen dit gebeurde. Dan ben je daar ook niet zo mee bezig.”

Inmiddels weet Betty van de hoed en de rand. Ze (mantel)zorgt 24/7 voor Dale. De man met wie ze twee jaar geleden trouwde. ,,Omdat ik nog steeds heel veel van Dale hou. Dat is niet een gevoel wat je zomaar uitzet. Maar het is ook een praktisch dingetje. Het is veel lastiger om als vriendin dingen te regelen of in gesprek te gaan met artsen dan als vrouw.” En te regelen viel er volop. Niet alleen op het gebied van persoonlijke en dagelijkse verzorging maar ook qua wetgeving en administratie. ,,We hebben nu alle wetten doorlopen, behalve de jeugdwet. Van de zorgverzekeringswet tot de wmo en nu de wet langdurige zorg.”

Dale en Betty Lefrandt met hond Tommie in de woonkamer van hun huis in Kerkwerve.

Dale en Betty Lefrandt met hond Tommie in de woonkamer van hun huis in Kerkwerve. © Sandra Schimmelpennink

Het herseninfarct heeft Dale op alle fronten geraakt. Z’n rechterarm is verlamd, zijn been is aangetast. Zijn concentratie en uithoudingsvermogen zijn geminimaliseerd. Ook zijn karakter is veranderd. ,,Alles is uitvergroot. Hij wordt nu verdrietiger of bozer dan hij vroeger kon zijn. Soms is hij ook blijer trouwens. Hij kan af en toe best stuiteren.” Maar het lastigst te verteren, is de taalstoornis (afasie) die Dale opliep. ,,Van alles wat hij mankeert, vinden we dat nu nog steeds zijn allergrootste handicap. Afasie, dat is verschrikkelijk. Hij weet wel wat hij wil zeggen. Het zit goed in zijn hoofd. Maar zijn letterbakje is door elkaar geschud. Het komt er niet meer uit.”

Betty ondertussen ging als mantelzorger als een dolle. Ze zorgde en regelde zich drie slagen in de rondte en bleef aanvankelijk nog werken ook. Tot ze zelf in 2019 twee keer op de operatietafel belandde en het heft écht uit handen moest geven. ,,Je hebt steeds heel veel petten op en dat is onwijs schakelen. Als mantelzorger sta je áltijd aan. Zodra je het gevoel hebt dat je alleen maar aan het zorgen bent, moet je eigenlijk aan de bel trekken. Maar dat is het probleem. Mantelzorgers gaan vaak te lang door.”

Superbelangrijk zo’n initiatief

Op de Dag van de Mantelzorg, die dinsdag in heel Nederland is gehouden, worden mantelzorgers even in het zonnetje gezet. Ook op Schouwen-Duiveland, waar zo’n 100 vrijwilligers namens SMWO en gemeente bij dik 900 mantelzorgers thuis een amaryllisbol met informatiepakket bezorgden. Superbelangrijk zo’n initiatief, vindt Betty. ,,Het is goed dat die mantelzorger gezien en gehoord wordt. Praat ook eens met een mantelzorger. Niet dat er meteen iets opgelost hoeft te worden, maar een mantelzorger wil soms ook z’n verhaal kwijt.”

Bij de Kerkwerfse zelf ging het roer om. Haar baan in Rotterdam viel niet met de zorg voor haar man te combineren. Ze volgt nu de opleiding tot mantelzorgmakelaar, zodat ze straks regeltaken van mantelzorgers kan overnemen. Met Dale wordt het nooit meer zoals het was. ,,Maar Dale en ik zijn allebei heel positief en we denken altijd in mogelijkheden. Het is ook wat je er zelf van maakt. En we hebben onze humor. We lachen ons soms rot.”

Laat een reactie achter

Your email address will not be published. Required fields are marked *